ข่วยตนเองด้วยกายบริหาร

1. ยืนน้อมตัวมือจับราว  สะบัดเท้าไปข้างหลัง ข้างละ 30 ครั้ง
2. ยืนตรงมือจับราว  สะบัดเท้าไปข้างซ้าย-ข้างขวา ข้างละ 30 ครั้ง
3. ยืนตรงมือจับราว  สะบัดเท้าไปข้างหน้า ข้างละ 30 ครั้ง
4. ยืนตรงมือจับราว สะบัดเท้าขวาไปซ้าย - สะบัดเท้าซ้ายไปขวา สลับกันนับ 10 (ข้างละ 50)
5. ยืนตรงแกว่งมือทั้งสองไปข้างหน้า - ไปข้างหลัง พร้อมกันทั้ง 2 มือ นับ 100
6. ยืนตรงหงายมือ กำนิ้วกดฝ่ามือพร้อมยกมือขึ้นข้างหน้า แล้วสะบัดไปหลัง ผายนิ้วให้ตึง
   (กำ-บัด ๆ) ไปหน้า - ไปหลัง อยู่เช่นนั้นทั้งสองมือ นับ 100
7. หงายมือสะบัดทั้งซ้าย - ขวา  สลับกันนับ 100 (ข้างละ 50)
8. คว่ำมือสะบัดทั้งซ้าย - ขวา  สลับกันนับ 100 (กระดิกนิ้วไปในตัวด้วย)
9. สะบัดมือท่าว่ายน้ำซ้าย - ขวา  สลับกันนับ 100
10. แก้ท้องตึง นอนคว่ำยืดเท้า หลังเท้าทับพื้นทั้งสอง มือทั้ง 2 ค้ำกาย  แหงนดูเพดานไปหลังได้มากเท่าไรยิ่งดี นับ 100
    แก้เข็ดเอว-ปวดก้นกบ อีก 2 ท่าคือ  นอนเช่นนั้น มือขวาค้ำกาย มือซ้ายหย่อน, มือซ้ายค้ำกาย มือขวาหย่อน นับข้างละ 100  แก้เส้นเดียดน้ำ ขวา-ซ้าย  แก้เข็ดเอว-ปวดก้นกบ
11. นอนท่าก้นกบอยู่ระหว่างส้นทั้ง 2 หลังและหัวทับพื้น นับ 100 แก้เส้นตึงหน้าขา
12. นั่งปลายเท้าผายออกข้าง มือจับปลายเท้าทั้ง 2 ก้มหน้าถึงพื้น นับ 100 แกว่งปลายเท้าด้วย
13. คู้ปลายเท้าเข้าหากัน ส้นถึงก้น มือจับข่มเข่าทั้ง 2 ให้แขนตรงนับ 100
14. นั่งขัดสมาธิเพชร มือค้ำฝ่าเท้าตรงสะบัดตัว ซ้าย 50 ครั้ง ขวา 50 ครั้ง
15. นั่งกายตรงแหงนหน้าขึ้นพร้อมหายใจเข้ายาว ๆ ก้มหน้าหายใจออกยาว ๆ นับให้ได้ 30  ครั้ง ทั้งเข้า - ออก  (นี่วิธีใช้ลมปราณให้เป็นประโยชน์)
    ตะแคงหัวไปไหล่ขวา หายใจเข้ายาว 30  ครั้งตะแคงหัวไปไหล่ซ้าย หายใจออก 30 ครั้งด้วย (แก้ลมวิงเวียนดีกว่ายากิน)
16. ประสานนิ้วกดมือกดท้ายทอยโยกขึ้น-ลง นับ 50 ตะแคงหน้าซ้าย - ขวาด้วย
17. เท้าซ้ายยืดตรง มือขวาสอดใต้ข้อเท้าซ้าย ปลายนิ้วจับท้ายทอย โยกขึ้น-ลง 50 ครั้ง
    (มากกว่านี้ แก้เข็ดหลังปวดเอว ปวดก้นกบ)
18. เท้าขวายืดตรง มือขวาสอดใต้ข้อเท้าซ้าย ปลายนิ้วจับท้ายทอย โยกขึ้น-ลง 50 ครั้ง
    (เมื่อชำนาญแล้วนับถึง 100)
19. ปลายเท้าขวาทับหน้าขาเหนือเข่าซ้าย มือจับปลายเท้าโยกตัวไป - มา
    (เมื่อชำนาญแล้ว ก้มหน้าผากให้ถึงแข้ง นับ 1 -  100)
20. ปลายเท้าซ้ายทับหน้าขาเหนือเข่าขวา มือจับปลายเท้าโยกตัวไป - มา
    ให้ได้ทั้งสี่ข้างของเท้าจึงจะบริบูรณ์แบบ
    ตรงกันกับข้อที่ 19 เมื่อชำนาญแล้ว ก้มหน้าให้ถึงหน้าแข้ง แล้วจึงนับ 1 -  100 
    ไม่ต้องโยกเล่นอยู่ แก้กระดูกทับเส้น เส้นทับกระดูก ไม่ต้องผ่าตัด
21. ศอกขวากดเข่าซ้าย ดึงบิดตัวดูด้านหลัง นับ 1 -  100
22. ศอกซ้ายกดเข่าขวา ดึงบิดตัวดูด้านหลัง นับ 1 -  100
23. นั่งยืดเท้าทั้ง 2 ฝ่ามือทั้ง 2 ข้างคว่าจรดพื้น  ปลายนิ้วเข้าหาตะโพกน้อมตัวไปหน้า
    นับ 1 -  100
24. นั่งยืดเท้าทั้ง 2 ตรง ศีรษะก้มลงระหว่างเข่าทั้ง 2 จรดพื้น นับ 1 -  100
    
    
    ทุก ๆ ท่าของกายบริหาร ทำไปตามได้ก่อน ค่อยทวีให้มากขึ้น ครบจำนวนที่บอกไว้
    อุบายใช้การนับในท่านั้น ๆ คือ ให้สม่ำเสมอของการบริหาร (ใช้เวลา 45 นาทีจบ)
    ทำให้เป็นกิจวัตรป้องกันอัมพฤกษ์ อัมพาต ได้ แม้ผู้ที่เป็นแล้ว ที่ช่วยเหลือตนเองได้
    ขยันทำไม่ต้องไปหาหมอนวด
    
    

    สมุนไพรก็เป็นยา  บริหารร่างกายนั่นหนา  คุณค่ายิ่งกว่ายากิน

    ของขม  มักถูกใข้เป็นยาที่ดี

    ยาที่ดี  ไม่มีค่า  ถ้าไม่กิน

    หมอที่ดีในโลกนี้  คือ หมอที่รู้จักรักษาตน

     

    พระมหาผ่อง  สุปญฺโญ  

    พิมพ์เผยแพร่เป็นธรรมทาน  ห้ามขาย